Nghị định 243/2026: hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà cần thủ tục gì?

Bài viết của AXGEN SOLAR – Chuyên gia điện mặt trời · Cập nhật 19/10/2026

Nghị định 243/2026 thay đổi gì với điện mặt trời mái nhà?

Nghị định 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 57/2025/NĐ-CP và 58/2025/NĐ-CP. Với nhà ở, có ba điểm đáng chú ý:

• Thủ tục theo cách đấu nối. Hệ đấu nối lưới hạ áp, gồm hầu hết nhà phố, nhà vườn, chỉ gửi thông báo đến UBND cấp xã.
• Bán điện dư tăng từ 20% lên tối đa 50% sản lượng phát tại đầu ra (tính theo cường độ bức xạ). Từ khi nghị định có hiệu lực đến 31/12/2030, hai bên có thể thỏa thuận mua cao hơn 50% nếu lưới điện còn tiếp nhận được.
• Giá mua điện dư bằng giá điện năng thị trường bình quân năm trước liền kề do đơn vị vận hành thị trường điện công bố; nếu cao hơn giá trần khung giá điện mặt trời mặt đất không có pin lưu trữ theo miền thì lấy mức trần. Giá chưa gồm VAT.

Ở TP.HCM, ngành điện ghi nhận hơn 22.000 hệ điện mặt trời mái nhà, khoảng 6.300 hệ tự sản xuất, tự tiêu thụ; chỉ trong khoảng 3 tháng, số thông báo tăng gần 3.000 hệ. Ngày 9/9/2026, Điện lực TP.HCM đã tổ chức hội nghị hướng dẫn nghị định tới 168 phường, xã, đặc khu.

Thủ tục thông báo gồm những bước nào?

Theo Cổng Dịch vụ công Quốc gia – thủ tục 1.115377 “Thông báo phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đấu nối với hệ thống điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp” (thực hiện ở cấp xã, không thu phí):

• Gửi Thông báo theo Mẫu số 01 tại Phụ lục III Nghị định 243/2026/NĐ-CP đến UBND cấp xã nơi lắp đặt. Hồ sơ chỉ gồm 1 bản thông báo.
• Gửi trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia VNeID, trước ngày bắt đầu lắp ít nhất 10 ngày làm việc. Đến Bộ phận Một cửa thì được hướng dẫn gửi trực tuyến.
• Trong 3 ngày làm việc, UBND xã gửi bản sao điện tử thông báo đến các cơ quan xây dựng, phòng cháy chữa cháy, môi trường và đơn vị quản lý lưới điện, đồng thời đăng công khai.
• Nếu có nguy cơ quá tải trạm biến áp hoặc lưới điện khu vực, đơn vị quản lý lưới phản hồi trong 3 ngày làm việc để cơ quan tiếp nhận báo gia đình tạm dừng lắp, vận hành.
• Sau 10 ngày làm việc kể từ ngày gửi thông báo mà không nhận được ý kiến phản hồi, gia đình được lắp đặt theo nội dung đã thông báo.

Hệ có công suất dưới 1 kW (tính theo inverter) không bắt buộc thông báo. Hệ đấu nối từ trung áp trở lên, không bán điện dư, thông báo đến UBND cấp tỉnh theo Mẫu số 02.

Có phải xin phép không, không thông báo có bị phạt không?

Với hệ đấu nối lưới hạ áp, thủ tục bắt buộc là gửi thông báo, không phải xin cấp phép. Việc đăng ký phát triển để được UBND cấp tỉnh cấp Giấy chứng nhận chỉ bắt buộc với hệ đấu nối từ trung áp trở lên có bán điện dư; các trường hợp khác đăng ký khi có nhu cầu.

Trang thủ tục trên Cổng Dịch vụ công nêu riêng trường hợp gửi thông báo “theo quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực”, nghĩa là lắp mà không thông báo có thể bị xử phạt và vẫn phải làm lại thủ tục. Mức phạt cụ thể anh chị tra tại nghị định xử phạt hiện hành hoặc hỏi UBND phường, xã. Cách đơn giản nhất là gửi thông báo đúng hạn ngay từ đầu.

Với nhà phố có sân thượng làm khung giàn, cần lưu ý thêm: tổng chiều cao công trình sau khi lắp phải nằm trong chiều cao đã được phép xây dựng. AXGEN SOLAR kiểm tra điểm này khi khảo sát.

Bán điện dư được bao nhiêu, đăng ký ở đâu?

Gia đình có thể bán phần điện mặt trời dùng không hết, tối đa 50% sản lượng phát, theo giá thị trường như trên. Khi gia đình đăng ký bán điện dư, UBND xã gửi bản sao thông báo lên UBND cấp tỉnh trong 5 ngày làm việc. Tại TP.HCM, khách hàng đăng ký trực tuyến trên website hoặc ứng dụng chăm sóc khách hàng của EVNHCMC, mục “Đăng ký bán sản lượng điện dư từ nguồn ĐMTMN tự sản xuất, tự tiêu thụ”.

Giá mua điện dư thấp hơn giá điện bậc cao gia đình đang trả, nên cách có lợi nhất vẫn là tự dùng phần lớn điện mặt trời. Báo giá của AXGEN SOLAR không tính tiền bán điện dư; hệ có pin lưu trữ sạc pin trước, phần dư ít hơn. Xem thêm hệ hòa lưới có lưu trữ.

AXGEN SOLAR làm giúp phần nào?

AXGEN SOLAR soạn sẵn toàn bộ hồ sơ thông báo theo Mẫu số 01. Chủ nhà chỉ cần xác thực và nộp bằng tài khoản VNeID của mình, theo hướng dẫn của tư vấn viên. Lịch làm việc sau khi ký hợp đồng:

1. Ký hợp đồngThanh toán đợt 1
2. Gửi thông báoQua Cổng Dịch vụ công hoặc VNeID đến UBND phường, xã
3. 10 ngày làm việcAXGEN chuẩn bị thiết bị
4. Thi công3–5 ngày tùy quy mô
5. Bàn giaoChạy thử, cài app theo dõi

Bước tiếp theo cho nhà anh chị

1. Kiến thứcHiểu đúng trước khi lắp
2. Giải phápBám tải hay có lưu trữ
3. Bảng giáGiá theo hóa đơn 3, 5, 10 triệu
4. Công cụ tínhTự tính cho nhà mình

Câu hỏi thường gặp

Đọc thêm

• Lắp điện mặt trời hộ gia đình giá bao nhiêu? Bảng giá 2026 theo hóa đơn 3, 5, 10 triệu
• Giá điện bậc thang EVN 2026 đã gồm VAT: hóa đơn 2, 3, 5 triệu là bao nhiêu kWh?
• Lắp điện mặt trời bao lâu hoàn vốn? Ví dụ thật với hóa đơn 3, 5, 10 triệu
• Có nên lắp điện mặt trời có lưu trữ? So sánh hòa lưới bám tải và hệ có pin

Nguồn số liệu và giả định. Trình tự thủ tục theo Cổng Dịch vụ công Quốc gia – thủ tục 1.115377 (căn cứ Nghị định 58/2025/NĐ-CP, Nghị định 243/2026/NĐ-CP, Quyết định 1537/QĐ-BCT). Nội dung bán điện dư và đối tượng thông báo theo Thư viện Pháp luật, Tạp chí Công Thương và Báo Đấu thầu (hội nghị của Điện lực TP.HCM ngày 9/9/2026). Bài viết để tham khảo; khi nộp, anh chị theo hướng dẫn mới nhất trên Cổng Dịch vụ công và của UBND phường, xã.